Den ringmerkte hannen stuper ned når Oddmund og Liv-Randi kastar ut fisk. (Foto: Liv-Randi Lind)

Har dagleg nærkontakt med havørn

Kvar gong Oddmund og Liv-Randi legg ut med båten kjem ørna og vil ha fisk. 

image
image
image
image
Av: Kjetil Vasby Bruarøy

Fotografekteparet Liv-Randi Lind og Oddmund Lunde har fotografert ørn før. Tidlegare år reiste dei til Fusa, så fekk dei auge på éi utanfor Bjørnevika på Søre Neset.

– Ho tok ein fisk, men mista den igjen. Vi kasta uti ei pale vi hadde om bord, og la oss på god avstand. Ørna kom ned og tok fuglen, og vi var nøgde då vi fekk tatt bilde. I dag er dette bildet i same kategori som dei vi slettar, fortel Oddmund.

Ørnene dei no fotograferer i Os kjem nemleg langt nærmare, frå fem til ti meter frå båten eller skjulet dei har sett opp i hagen sin.

Første hekking i Os?

Havørna var heilt vekke frå Noreg i over 100 år, men etter fredinga i 1968 har den kome tilbake, og dei siste åra har bestanden vakse kraftig. 

– I Hordaland er truleg 100 til 150 par som hekkar no. Det er rekordmange, sa Frode Falkenberg i Norsk Ornitologisk Forening til NRK etter at 52 havørner samla seg i Kjevikdalen på Lindås i april i år. 

Ørnene som naturfotografane tar bilde av i Os har berre vore her nokre få år.

– Vi har sett havørn fleire stadar i Os, men desse som vi har her i nærleiken av heimen vår på Lepsøy såg vi første gong i 2014. Hannen er ringmerkt og det viste seg at han er fødd i Tysvær i Rogaland og at han den gong var tre år gamal.

Hannen fekk seg ei make og hekkar no i området.

– Vi har snakka med både dei som merkar fuglar og andre, og dette er kanskje første par som hekkar i Os.

Har blitt kjend med kvarandre

Havørnene legg to-tre egg og paret byter på å ruga på egga. Liv-Randi og Oddmund set pris på å få følgja havørnparet, og håper dei får hekka vidare i fred.

– Det var eit havørnpar her for nokre år sidan, som bygde reir og gjorde seg klar for hekking, men som gav seg og flytta til ein annan stad. Dette paret ser ut til å trivast, vi håper det held fram.

Havørnene kan bli 50 år gamle. Det kan sjå ut som om ørnene kjenner igjen både fotografane og båten deira. 

– Første gong vi såg den var mens vi sløydde fisk nede ved brygga. Først kom måsane, så såg vi ørna. Vi kasta ut ein fisk og han stupte rett ned og tok den. Hoa kjem òg ned, men den er meir skeptisk. Hannen kjem ofte med det same vi legg ut med båten, og ligg og sviver over oss som om den ber om mat.

Då Midtsiden kom med eigen båt var også hannen skeptisk. I nesten ein time låg vi, på avstand frå fotografane sin båt, men nær nok til at dei to ørnene sat i kvar sin tretopp mens måsane bytte på å stupa ned mot dei i forsøk på å jaga konkurrenten vekk frå matfatet. Først tre minutt etter at Midtsiden køyrde frå staden følte ørna seg trygg, åleine med favorittbåten sin stupte hannen ned, tok pala og poserte for Liv-Randi.

– Vi har òg slengt ut noko mat utanfor bustaden vår, då òg kjem dei ned og et. Frå eit skjul vi har sett opp hadde eg ei stor oppleving seinast i går. Då la eg ut eit stykke reinsdyrkjøt som vi eigentleg skulle laga kotelettar av. Ørna kom så nær at den fylte heile bildet mens den sleit av passande kjøtstykke.

Berre glede

Havørnene lever av fisk og sjømat, men kan òg eta åtsel. Då Falkenberg blei spurd av NRK om havørnene utgjer ei fare for andre dyr, svarte han:

– I grunnen ikkje. Auka av havørn viser at miljøet klarer å handtera så mange. Det er ingen grunn til å uroa seg her i Hordaland, dette er berre glede.

I mellomtida håper Oddmund og Liv-Randi at dei får sett årets kull når dei skal ut av reiret.

– Vi har sett ungfugl før, dei er litt mindre og meir mørke, men vi har ikkje sett dei som små. Ho og hann har lik fjørdrakt, men hoa blir større. Ungfuglen er ikkje kvite under stjerten eller oransje på nebbet, dei vaksne har meir spel i fjørdrakta, fortel Oddmund.

Havørn (Haliaeetus albicilla) 

• Nord-Europas største rovfugl og den fjerde største ørna i verda.
• Ein av fleire rovfuglar i haukefamilien.
• Blir frå 87 til 100 cm lang og har eit vengjespenn på opptil 240 cm (hofugl).
• Legg 2-3 egg og ruger i 35 til 45 dagar.

Fleire saker

bilde-midtsiden

Erling H. Lunde heidra på Ulven

22. juli 2017

XU-agent Erling H. Lunde blei fredag heidra for sin innsats for under 2. verdskrig. Les den dramatiske historia då Gestapo arresterte han her.

bilde-midtsiden

Sommaraction i Mobergsvikjo

22. juli 2017

– Eg er glad vi tok med badebukse, sjølv om vi skulle til Vestlandet, seier brørne Sondre og Vegard.

bilde-midtsiden

Seier nei til flytting

21. juli 2017

Hamnesjefen • Miljødirektoratet har avslått søknaden om å flytta knoppsvanene frå Oselvo til Tysnes.

bilde-midtsiden

Fann tjuvgods etter innbrot i garasje

21. juli 2017

Politiet: • Rusa mann i bar overkropp balanserte langs E39 • Fann motorsag etter innbrot • Ber om tips om svart bil med spoiler.

bilde-midtsiden

– Heile rommet blei ommøblert

21. juli 2017

Osingane Anders Grov og Madelen Bergesen Olsen var på Kos då ferieparadiset blei råka av kraftig jordskjelv.