Borgafjell Barnehage. (Foto: Kjetil Vasby Bruarøy)

Foreldre og tilsette uroa for barnehagen

Fortel om opp mot 16 sjukmeldte, frykt blant tilsette og fleire veker med utstrakt vikarbruk.

Av: Kjetil Vasby Bruarøy

Om Borgafjell Barnehage: Opna på Hjelle i desember 2013. Frå første heile driftsår (2014) til 2016 auka omsetnaden frå 12 til 20 millionar, i fjor var drifsoverskotet på 400.000 kroner, mens årsresultatet var 178.000 kroner i minus. Barnehagen blei frå start til i sommar leia av styrar Stefan Aihonen. Ny styrar er Anita Hauge.

– Arbeidsmiljøet har vore godt frå start til no i haust. Dette er meir enn ein jobb for oss, det einaste vi ønskjer er å få tilbake det vi hadde, at barna skal ha det bra og oppleva ein barnehage med kvalitet, ikkje ein utrygg oppbevaringsplass, seier to tilsette Midtsiden har snakka med.

Opp mot 16 av rundt 37 fast tilsette (inkludert nyleg tilsette i vikariat) skal vera sjukmeldt, eit tal som dei siste vekene har auka. Ifølgje dei to tilsette skal berre to-tre av desse vera fysisk sjuke eller skadd.

Styrar i barnehagen seier i ein epost at dei har forsvarleg bemanning. Ho har sendt svar på fem spørsmål. Desse ser du nedst i artikkelen.

Dei tilsette vil ikkje stå fram med namn grunna forhold som, ifølgje dei sjølv, har ført til dei mange sjukmeldingane. Dei trur rundt 12-13 av sjukmeldingane kjem som følgje av konflikt med leiinga. Men dei har valt å fortelja om situasjonen etter at ei rekkje foreldre dei siste vekene har kontakta Midtsiden og fortalt om urovekkande bemanningssituasjon og utstrakt vikarbruk sidan slutten av september.

– Ungar og vaksne som gret i gangen

Midtsiden har snakka med sju av foreldra. Tre av dei vil stå fram med namn. Dei fortel at dei i vekesvis har prøvd å få svar frå leiinga, men at svara har hatt karakter avtåkelegging. Samtidig har situasjonen blitt stadig verre.

– Det er ikkje sikkert at alle tilsette eller alle foreldra merkar dette, men vi som har born på dei mest utsette avdelingane opplever frustrasjon kvar einaste morgon, fortel Henrik Tandstad Tronerud.

– Småbarnsavdelinga er ekstra hardt ramma. Det er ungar som nyleg er tilvendt barnehagen, som no ikkje vil gå lenger, og det er vaksne som snur i døra, eller som hentar ungane midt på dagen fordi dei blir tipsa om underbemanning. Vi har òg opplevd fortvilte foreldre som gret i frustrasjon, dei har gjerne ikkje andre alternativ, og må ta ut nok ein feriedag for å passa sine eigne ungar.

Dei tilsette stadfestar at småbarnsavdelinga har hatt alle fast tilsette, om vi ser vekk frå nyleg tilsette vikarar, sjukmeldt. Det har også to andre avdelingar hatt enkelte dagar den siste månaden.

Gry Bjørlykke, som har hatt born hos Borgafjell Barnehage sidan opning, understreker at ho har vore nøgd med barnehagen frå dag éin, men at ho no er blant dei som har henta ungane midt på dagen grunna underbemanning, noko dei seinast gjorde torsdag før lunsj.

– I tillegg ser vi at dei tilsette er utmatta. Dei prøver nok, saman med vikarane, å gjera det beste ut av situasjonen, men når det er to fast tilsette, ein av dei med armen i fatle, og éin vikar på 24 ungar, så klarer dei nok ikkje å gjera jobben sin så godt som dei ønskjer.

«Ikkje noko moteshow»

For foreldra sin del starta det heile med at dei reagerte på ordlyden i nokre meldingar som barnehagestyrar sendte ut. Den eine handla om at ungane måtte ha innesko «viss ikkje fekk dei frostskadar», den andre handla om antrekk til fotografering, der det no var klart at ungane ikkje ville bli skifta på før foto, «jeg vil presisere at det IKKE er et moteshow».

– Desse meldingane blei sendte ut utan at styrar hadde snakka med oss tilsette. Det har aldri vore noko problem for oss å skifta på ungane og ordna dei litt før dei skulle bli tatt bilde av, det skulle berre mangla, når det først skal takast skikkelege bilde av borna. Vi forstår at foreldra reagerte.

Saka blei tatt opp på foreldremøta 27. og 28. september, men då var styrar gått. Ho skal berre ha halde ei kort orientering om generell informasjon og reiste heim då foreldra blei delte avdelingsvis. 

I etterkant av dei to møta skal fleire tilsette ha blitt sjukmeldte og bemanningsproblematikken blei stor og synleg.

Åtvaring, frykt og teieplikt

Midtsiden har prøvd å få FAU/SU ved barnehagen til å uttala seg, men dei seier at dei i første møtet blei servert ein avtale om teieplikt, som alle signerte, men ingen fekk kopi av - med presisering av at det var alvorleg  åbryta denne. Dei er derfor usikre på kva dei har lov til å fortelja.

Dei to tilsette som Midtsiden har snakka med er tydeleg redde for jobbane sine.

– Det er tre tilsette som no i haust har fått brev med innkalling til drøftelsesmøte og fire som har fått åtvaring om at jobben deira står i fare.

– Dei første kom i samband med foreldremøta i september, i posten på dagtid, mens dei var på jobb. Ingen forsto kvifor, og tenkte «kan dei få brev om drøftelsesmøte, så kan eg». Fleire blei usikre og køyrde heim i pausen eller ringte for å få familiemedlemmar om å sjekka om dei òg hadde fått brev.

– Kva handlar desse åtvaringane om?

– Dei det gjeld er flinke folk som ikkje forstår kvifor dei får åtvaring. Fleire av dei sjukmeldte er pedagogar, noko som gjer at nokre avdelingar har mista leiinga si. Samtidig har dette skapt mykje uvisse blant oss tilsette. Vi var vant med at det var takhøgde og gode diskusjonar for stadig å gjera barnehagen betre. No gruar vi oss til å gå på jobb for vi veit aldri kva som møter oss.

– Vårt inntrykk er at viss du, som tilsett, går til styrar med eit spørsmål eller ei bekymring frå ein av foreldra, så blir du behandla som om du er illojal og at du set deg opp mot leiinga.

Os kommune på tilsyn

Etter foreldremøtet i slutten av september auka det på med sjukmeldingar og vikarbruk, og bemanningsproblemet blei synleg for foreldra.

– No er det sånn at eg spør kvar dag ved levering kven vaksne som skal vera på avdelinga. Eg veit om andre som ringer barnehagen kvar morgon, før levering, for høyra status på bemanninga. Den eine dagen fekk eg beskjed om at det kun var vikarar, ein annan dag var svaret «ingen kommentar». Éin dag såg alt greit ut, men så blei det sjonglering mellom avdelingane, og brått var dei underbemanna likevel, fortel Camilla Kaland.

Ho har no søkt om barnehageplass ein annan stad.

18. oktober sendte FAU/SU bekymringsmelding til Os kommune. Kommunen er no i gang med tilsyn på bakgrunn av denne meldinga.

– Det er 13 barnehageeigarar i Os, inkludert Os kommune som barnehageeigar. Det er barnehageeigar sitt ansvar å driva barnehagane i tråd med gjeldande lov og regelerk. Vi har ansvar for å rettleia og føra tilsyn med alle, seier barnehagefagleg rådgjevar og lokal barnehagemyndigheit Irene Ullensvang.

Førre tilsyn ved Borgafjell Barnehage var i vår. Då blei det ikkje avdekka lovbrot.

– Tilsynet vi no har starta er på bakgrunn av bekymringsmelding frå foreldra. Vi vil ikkje berre føra tilsyn med dagens forhold, det er òg vår oppgåve å vera vegleiar, i den grad det er behov for det. Det er i alle si interesse at eventuelle utfordringar blir løyst.

SVAR FRÅ BARNEHAGEN

Midtsiden kontakta både styrar og medeigar Randi Nordeng måndag. Då Nordeng ringte oss tilbake sat ho saman med styrar. Dei stilte seg først fullstendig uforståande til spørsmål om bemanning, men då dei fekk spørsmål om konkrete tilfelle, ba dei om både å få eksempeldatoar og spørsmål på epost.

Vi fekk svar på desse spørsmåla frå styrar i dag. Ikkje alle spørsmåla er besvart og bemanningssituasjonen dei aktuelle datoane er ikkje nemnt.

Dei tilsette har umiddelbart ein kommentar til svar på spørsmål 2, «Bemanningen til Borgafjell barnehage er forsvarlig. Dette har blant annet blitt bekreftet av Os Kommune som har vert på tilsyn her».

– Dette er eit tilsyn som pågår, kommunen skal på fleire besøk, og på det første besøket har kommunen utelukkande ha besøkt administrasjonen, og ikkje vore inne på avdelingane og fysisk sjekka bemanninga.

Her er informasjonen og spørsmåla vi sendte, og svara vi fekk frå styrar:

Bakgrunn:
• Midtsiden har dei siste tre vekene snakka med 7 foreldre og 2 tilsette, seinast i møter torsdag og fredag. Alle er uroa for bemanninssituasjonen og utstrakt bruk av vikarar, særleg på småbarnsavdelinga.
• Dei fortel òg om at minst fire tilsette har fått skriftleg advarsel og/eller innkalling til drøftingssamtale, og at over 10 tilsette er sjukmeldt (status per fredag 17/11 skal ha vore 16, der berre 2 av desse skal vera fysisk sjuk/skadd).

PS! Både foreldra og dei tilsette understreker at er nøgde med drifta og arbeidsmiljøet fram til sommaren 2017 - og ønskjer det beste for framtida.

1. Stemmer opplysingane Midtsiden har fått? Viss ikkje, kor mange sjukmeldte/vikarar var det i barnehagen 25/10, 30/10, 31/10, 1/11 og fredag 17/11, og kor mange er det per i dag måndag 20/11?

– Vi tar selvsagt alle bekymringsmeldinger på alvor.

2. Korleis opplever eigar og styrar bemanninssituasjonen?

– Bemanningen til Borgafjell barnehage er forsvarlig. Dette har blant annet blitt bekreftet av Os Kommune som har vert på tilsyn her. I deres foreløpige rapport kommer det fram at «barnehagen har en forsvarlig pedagogisk og administrativ ledelse» og at «tilsynet retter oppmerksomheten mot at barnehagen oppfyller kravene om lov om barnehager; barnehageeier sitt ansvar, styrer og barnehagen sitt øvrige personale. Samt tema for tilsynet: barnehageeier sitt ansvar for å drive virksomheten i samsvar med gjeldende lov og regelverk knyttet til bemanning og antall barn i barnehagen. At barnehagen skal ha en forsvarlig pedagogisk ledelse med godkjent utdanning og at pedagogisk leder må ha utdanning som barnehagelærer.» Vi ser på dette som en god bekreftelse på at det vi gjør er rett, og at personalet har den kompetansen som kreves for å drive en god barnehage.
Vikarer blir brukt etter behov ved sykdom, og da velger vi vikarer som har vert her før og kjenner barna, alternativt Pedagogisk Vikar Sentral. Vi anser dette som beste løsning når vi har mye sykdom på huset.

3. Kor tid og kvifor starta utfordringane?

– Vi har i dag 116 barn i barnehagen. Totalt på huset er det 12 pedagoger ansatt. Dette blir 9,6 barn per pedagog om man ser alle barn under en helhet. I forskrift om pedagogisk bemanning § 1 står det «Det skal være minimum EN pedagogisk leder per 14-18 barn når barna er over tre år og EN pedagogisk leder per 7-9 barn når barna er under tre år og barnas daglige oppholdstid er over seks timer. I barnehager der barna har kortere oppholdstid per dag, kan barnetallet økes noe per pedagogisk leder» På store barns avdelingene er det totalt 70 barn, hver pedagog der kan ha 18 barn, det kreves altså da 3,8 pedagoger. Vi har 6 stykk der. På småbarn er det 46 barn, hver pedagog kan der ha 9 barn, altså det kreves 5,1 pedagoger. Vi har 6 stykk der. Antall ansatte og ikke minst kompetansen til de ansatte i barnehagen er helt avgjørende for at vi skal kunne gi barn og foreldre det gode tilbudet de fortjener. Derfor prioriterer vi både grunnbemanningen og den pedagogiske bemanningen høyt i vår barnehage.

4. Kva blir gjort for å betra situasjonen?

I alle barnehager vil det være slik at bemanningen kan variere noe. Det er ikke noe krav – og er heller ikke foreslått krav – om at bemanningen skal være på et visst nivå til EN HVER tid i løpet av en barnehagedag. Dette har barnehagene lokalt frihet til å organisere slik vi mener det er best for barna, innenfor de økonomiske ressursene vi disponerer, og det gjør vi i vår barnehage.

5. Eventuelt. Legg til kommentarar om du ønskjer.

På barnehagefakta.no kan du se de offentlige tallene fra desember 2016 og som du ser her, så har vi høyere bemanning enn de andre barnehagene i Os kommune http://barnehagefakta.no/barnehage/1021953/borgafjell-barnehage-as. Jeg vil også bemerke at tallene om antall pedagoger er feil ettersom vi har ansatt flere pedagoger etter dette, men dette vil nok komme frem i den nye rapporten i desember 2017. Dette gleder vi oss til!