Bjørnafjorden Frp lanserte i dag «Askvikhagen» - ein detaljert plan som dei både vil legga fram i haust og realisera i løpet av komande fireårsperiode. (Foto: KVB, ill.: Stig Eide/SE Arkitektur)

Askvikhagen: – Ein god stad å motta omsorg

Fiske, levande dyr og turstiar langs sjøen, sånn ser Bjørnafjorden Frp for seg framtida til Askviknes

image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
Av: Kjetil Vasby Bruarøy

I dag blei «Askvikhagen» lansert, rundt 100 sengeplasser i fleire nybygg på Askviknes, som ei av Bjørnafjorden Frp sine hovudsaker i valkampen.

Dei vil fremja dette som sak i haust, og Søviknes ser for seg at prosjektet både kan starta og at første trinn kan koma i drift allereie i løpet av komande fireårsperiode.

• ei rekkje småbygg i 2-3 etasjar med utleigehusvære
• i hjartet av senteret vert nokre av bygga knytt saman med glasstak
• hovudbygget frå 1899 vert rusta opp og nytta til arbeidsstover, møterom, festlokale, gjestehyblar for besøkjande
• parkområdet vert opparbeid for småskala gardsdrift og husdyrhald
• deler av strandlina opparbeid med kaiar og naust for sjøliv og fiske
• deler av området vert avsett til friluftsområde for ålmenta, barnehagar og skular

Meir om ideen lengre nede i artikkelen.

Tomta er på 58 mål, med heile 600 meter med strandlinje.

Nyare historikk

Os kommune kjøpte eigedomen av Helse-Bergen for 22,5 millionar kroner med overtaking 12. november 2012. 

Kunstnarar heldt dei første år liv i den verna villaen frå 1898. Eitt bygg er rive, eit naust er nyleg restaurert. På det meste har rundt 15 av 20 husvære i psykiatribygget frå 70-talet vore leigd ut. I dag er det berre eit par av husværa det bur folk i.

Kommunen har prøvd å laga eit eigedomsprosjekt for private husvære, noko som blei for kostbart. Bergen og Omland Friluftsråd var inne i planane, men har til no ikkje overtatt drift av noko areal på idylliske eigedomen.

– Eit godt og realistisk alternativ

Bjørnafjorden Frp ser for seg å bygga eit nytt omsorgssenter på Askviknes. I dag møtte ordførar Terje Søviknes, lokalpartileiar Gustav Bahus og tidlegare varaordførar Laila Reiertsen pressen på Askviknes. 

– Utbygginga av Lurantunet med tropehagen i 2017 vart ein formidabel suksess. Kreativitet og gode planar gav eit framifrå resultat. Sentret er omtala som Noregs flottaste sjukeheim, og har vekt både nasjonal og internasjonal interesse, seier Søviknes.

Tor-Inge Døsen, som tidlegare var prosjektleiar i Os kommune, blant anna for utvidinga med 95 nye plassar på Luranetunet, står på lista til Bjørnafjorden Frp til valet. Han har forma dei første planane og skissene saman med arkitekt Stig Eide i SE Arkitektur, mannen som blant anna teikna Osbadet. Døsen var prosjektleiar for Luranetunet. 

– I dag har Os kommune ikkje ventelister på sjukeheimsplass, men med forventa folkevekst i Bjørnafjorden kommune dei kommande åra ser Bjørnafjorden FrP behov for å utvikla eit omsorgssenter nummer tre i den nye kommunen (Fusa bu- og behandlingssenter inkludert). Vi har derfor arbeidd fram eit spanande konsept for Askvikhagen Omsorgsenter. 

– Å utvida vidare på Lurane er eitt alternativ, noko mange sikkert vil meina er det smartaste, men tomta og nærleiken til sjø dannar ei svært god ramme her på Askviknes.

Fiske, fangst, dyrking av grønsaker og vandring på fine turstiar blir nemt. Eller berre det å sitja på ein benk ved sjøen og sjå båtar og måsar gli forbi.

Kan ta trinn for trinn

Frp vil ikkje bygga «ein svær koloss» i strandsona, men dela Askvikhagen inn i fleire småhus.

– Det er kanskje ikkje småhus i alle sin målestokk, men vi held oss til 2-3 etasjar i fleire bygg i staden for eitt stort og romsleg bygg. Hovudhuset frå 1898, med tre etasjar pluss loft, blir rettesnor, seier Døsen.

– Med fleire mindre bygg blir det litt som ein landsby. Ei slik utbygging gjev rom for utvikling av ein moderne demenslandsby, til dømes etter modell frå Nederland. 

Eit anna fortrinn med fleire mindre bygg er at utbygginga kan gå trinn for trinn.

– Kor mange plassar kan bli aktuelle å opna i første runde?

– Kanskje 30-40 einingar, svarer Søviknes.

Veg og vatn må uansett utbetrast først. Når det kjem til veg, meiner Frp at det er to alternativ; utbetra dagens veg eller velja ein ny trasé.

Låg investerinskostnad 

Om finansiering fortel Søviknes om gjeldande formel, der Staten tar halve rekninga og kommunen i tillegg får momsrefusjon.

– Det er i realiteten ikkje så stor del av investeringskostnaden kommunen må ta sjølv, hovudkostnaden kjem til å ligga på drifta.

– No er SIO (Statleg finansiering av omsorgstenstene) framleis eit prøveprosjekt, men om ikkje det blir permanent så har vi eit fond som kan gi første del av drifta ein mjuk start.

– Kommunen kvir seg ikkje for å bygga endå eit prosjekt som er så attraktivt at eldre frå nabokommunane blir del av køen til dei som bur her frå før, og del av den veksande utgiftsposten til kommunen?

– Vi kan ikkje lata dette hindra oss i å prøva å bygga gode omsorgstenester for innbyggarane våre, svarer Laila Reiertsen.

Ein plass der friske eldre kan bu med sjuke ektefelle

Askvikhagen er tenkt å få ein kombinasjon av gode husvære med heildøgnsomsorg for dei som treng det, eigne avdelingar for alderspsykiatrien og omsorgbustadar for utleige - gjerne i kombinasjon med nokre husvære for unge som kan bidra i det frivillige arbeidet i senteret.

– Når vi ser det aukande behovet for demensomsorg, og veit at to ektefelle sjeldan eller aldri blir dement samtidig, kan det bli lagt til rette for at ektefelle bur saman, eller nær kvarandre, også etter at den eine blir sjuk, påpeiker Gustav Bahus.

I Askvikhagen er det òg rom for dagsenter for heimebuande eldre og til dømes dei med psykisk utviklingshemming. 

I senteret kan ein òg få på plass ein liten butikk for bebuarane, kafé og liknande.

I eit presseskriv ramsar partiet vidare opp korleis hovedhuset og uteområdet inviterer til ein aktiv og sosial kvardag;

Sjøbasert aktivitet
• fiske, teiner, bading, roing m.m.
• kai for turar i skjergarden med større båtar 

Hagebruk
• åker, drivhus, grønsaker av ulikt slag
• fruktrær, frukttrær, bærbuskar, hausting, safting, brygging av øl, vin og cider m.m.

Dyrehald
• høner, kaninar, geiter/sauer, hest, katt, hund

Vedproduksjon
• vedhogst med eiga vedbod for kapping og kløyving

Verkstad/arbeidstover
• for å snekre, skru eller male
• husflid av variert karakter, maling
• bibliotek og kulturstover med framføring frå artistar
• kafé ute i det grønne 

Parkanlegg
• inngjerda friområde for bebuarane
• kai og strandpromenade
• utandørs kulturarrangement/festar

Vår visjon er å skapa ein landsby med reelt innhald, maksimal trivsel og livskvalitet for bebuarar, pårørande, tilsette og besøkjande. 

Potensialet er stort for å skapa eit levande senter, som også vil bli eit aktivum for både nærområdet og resten av kommunen. Det handlar om livskvalitet for alle!

Eigedommen har potensiale for over 100 husvære, men kan byggjast ut i mindre etappar. Kalkylar syner at prosjektet fullt ut let seg realisera sjølv om veg og vassforsyning ned til Askvikneset må utbetrast som del av prosjektet. Staten har i dag 50 % tilskot til bygging av nye heildøgns omsorgsbustader, og i tillegg vil kommunen få momsrefusjon for prosjektet.  At Bjørnafjorden kommune er med i forsøksordninga med Statleg finansierte omsorgstenester gjev oss også eit god økonomisk utgangspunkt for å realisera prosjektet.   

Vi understrekar at dette berre er eit utkast til konsept, som kan væra grunnlag for eit meir omfattande utgreiingsarbeid i regi Bjørnafjorden kommune. Både arkitektur, utbyggingsvolum, konsept osv. vil kunna endrast i ein slik prosess. 

Bjørnafjorden FrP vonar uansett at vi med dette har sådd ein spanande idé – ein idé om eit framtidsretta omsorgssenter som kan bli røyndom i neste valperiode!

Om eigedomen på Askviknes (frå 2012)
• Tomt på cirka 58 mål med 600 meter strandlinje.
• Hovudhus bygd av staten (for 39.000 kroner) i 1898, ferdig i 1900.
• Brukt som barneheim, blant anna for omsterifarar/taterborn, driven av Norsk Misjon Blant Hjemløse, fram til 1953.
• Har frå 1953 fram til 2012, dei siste åra som avdeling for Solli, fungert som vaksenpsykiatrisk/distriktpsykiatriske senter (DPS). Tidlegare år var det rundt 45 pasientar på Askviknes, dei siste åra rundt 20.
• Nytt hovudbygg sto ferdig i 1976. Gamlebygget har dei siste åra og fram til sommaren 2012 vore brukt som barnehage.
• Det gamle hovudhuset og ein verkstad er i ein prosess Forsvarsbygg styrer for å verna bygningane i verneklasse 1, freding.
• I tillegg er det ein eldre styrabustad og søsterheim på tomta, større hus som ikkje har vore i bruk på fleire år og som truleg skal rivast.
• Eigedomen har også eit garderobebygg, ei større skur, eit naust og eit lite båthus.

Fleire saker