Sånn ser det ut frå styrhuset på Nyfjell (oppe til venstre) når båten går mellom bølgebrytarane. (Foto: Alfred Ulversøy og Kjetil Vasby Bruarøy)

Bølgedemparane: Er opninga stor nok?

Vi har målt opninga og snakka med kapteinane på dei tre største båtane som er faste brukarar av Os hamn.  

image
image
image
image
image
image
image
image
image
image
Av: Kjetil Vasby Bruarøy

Førre helg kom den siste av fire bølgedemparar på plass utanfor Os hamn. Kvar bølgedempar er 50 meter lang, 1,5 meter brei, stikk 3,36 meter djupt og veg 75 tonn. Bølgedemparane er spesialutvikla av Akvasafe AS for Os kommune - les meir om bakgrunnen og testrapporten (2016).

Prislappen har auka frå 21 til rundt 40 millionar kroner. Kommentar: «Det rette å gjera», skriven etter Os kommune sin studietur til andre gode hamner i nabokommunane (2017).

Målet er ikkje at Os hamn skal vera heilt skjerma for dei største vinterstormane, men at hamna skal bli trygg for gjestar frå vår til haust.

Under Osfest i 2015 låg det tett med båtar i ei blikkstille hamn. Brått kom det vind og bølgjer, og det blei nokre hektiske minutt med å få båtane frå kvarandre og vekk frå land. Sjå video.

Men hamna skal òg fungera for rutebåtar og næringsdrivande. Rødne Fjordcruise har Os som ein av dei travlaste stoppestadane på ruta mellom Bergen og Rosendal. Sveholmen Shipping leverer kvar veke 100 lastebillass med sand til Brødrene Borgen Ferdigbetong.

Ei opning på 30 meter

Sveholmen Shipping viste i mars 2016 skepsis til kommunen sine planar om skjerming av hamna, grunna fare for vanskeleg tilkomst, men blei invitert i møte med ordførar Terje Søviknes for å drøfta seg fram til ei god løysing.

– Os hamn kan vera utfordrande, ikkje berre når det kjem kraftig vind frå søraust, men når elva er stor og straumen blir sterk. MS Nyfjell er tungt lasta, vi kan ikkje gå med 10 knop inn i hamnebassenget, då klarer vi ikkje å stoppa før vi er oppe ved bensinstasjonen, seier kaptein Alfred Ulversøy.

Avtalen blei at opninga mellom bølgedempar 2 og 3 skulle vera 30 meter.

Fredag morgon hadde MS Nyfjell sin første tur inn i hamna etter at bølgedemparane hadde kome på plass. I 14.30-tida la dei frå land igjen. Nyfjell-kapteinen fekk tilsendt koordinatar på førehand, sidan det var mørkt då han gjekk inn på morgonen.

Desse viste ei opning på 28,5 meter. Midtsiden har målt opninga til 30,4 meter med laser.

Har to ønskje

Blant dei større båtane som besøker Os hamn med høg frekvens er Hardangerjordekspressen til Rødne, ei rute frå Bergen til Rosendal med stoppestad i Os. Ruta blir køyrd med katamaranen Rygerfonn mens skuleelevar blir køyrd mellom Våge og Os med katamaranen Rygerkatt.

I tillegg kjem MS Nyfjell med sand kvar veke.

BREIDDE
Rygerkatt: 7,2 meter
Rygerfonn: 7,8 meter
Nyfjell: 11,7 meter

Forholda var fine då MS Nyfjell kom til Os hamn fredag morgon.

– Det var trangt, men det gjekk fint, seier kaptein Ulversøy.

– Vi likte best å gå tettare på Steinneset på veg inn, så ideelt sett skulle bølgedemparane lagt 3+1, ikkje 2+2. Vi reknar ikkje med at det er aktuelt å endra planen, men eit par mindre justeringar kan dei kanskje få til.

Frå brua på Nyfjell ser ikkje kapteinen opninga mens han går gjennom. Om lyktene hadde stått på to meter høge stenger ville det vore til stor hjelp. I tillegg var det kort frekvens på det raude lyset, dette burde lyst lengre eller oftare.

– Fasiten får vi seinare

Rygerkatt og Rygerfonn har òg vore i Os hamn etter at bølgedemparane kom på plass.

– Vi hadde ingen problem med å gå inn, og vi er glade for tiltaket. Det har hendt at vi har brukt Os kai i staden for kaien ved Peppes, når sjøen har stått på, og Os kai er så høg at passasjerane må klatra, fortel Rygerkatt-kaptein John Terje Hatletvedt.

– Det er to år sidan sist vi har måtta sett av passasjerar på Halhjem grunna uvêr i Os hamn, men to gongar i fjor måtte vi kansellera henting i Os hamn. Vi reknar med at vi unngår dette no.

Rygerfonn-kaptein Kjell Engdal har tidlegare vore kaptein på MS Nyfjell.

– Vi gjekk inn med Rygerfonn 1. nyttårsdag. Då bles det kraftig, men frå nord, og då er Os hamn blant dei beste hamnene i Europa.

– Men fasiten på kor greit det er å gå inn opninga får vi først når det står skikkeleg på frå søraust.

Kan bli avgjerande for Borgen Betong

Då Nyfjell i går skulle gå ut av mellom bølgedemparane for første gong, var vi på utsida i båt med Kristian Borgen frå Brødrene Borgen Ferdigbetong.

– Vi har vore spente. Det er avgjerande for oss å få sand kvar veke, og forskjellen er stor på om vi får sanden på Os kai eller for eksempel Halhjem, der vi fekk levert då Os kai blei utbetra i samband med Os Sjøfront-prosjektet.

I går gjekk det 5 bilar i 6,5 timar frå Os kai til Kuventræ. Då dei fekk sand på Halhjem gjekk det 8-9 timar med 9 bilar.

– Det handlar om både miljø og økonomi. Det er lett å tru at eit firma som har halde på lenge uansett vil klara seg bra, men vi opererer i ein bransje med hard konkurranse, og det betyr mykje for oss at MS Nyfjell kjem seg inn til Os kai, seier Kristian Borgen.

Fleire saker