Kultur | 20. mai 2018

Dette er ein 99 år gamal buss

Fredag blei tre veteranbussar frakta frå Os til årstreff i Ulsteinvik.

Ole Jonny Dale viser T-Ford buss med 12 seter, klar på ARKA før avreise til Ulsteinvik. (Foto: Kjetil Vasby Bruarøy)
Kjetil Vasby Bruarøy
Kjetil Vasby Bruarøysøndag 20. mai 2018 08:34

Bildeserie:

Også denne volvoen frå 1984 er med på veterantreffet. (Foto: KVB)
Ein ekte Os-buss, Bedford frå 1950 innreidd av ARKA i 1951. (Foto: KVB)
– Bakseta er originale og gode å sitja i, seier Dale. (Foto: KVB)
Også klubba til nødutgangen er original. (Foto: KVB)
Det same er takluka. (Foto: KVB)
Bedfor '50 er ein av fem bussar frå Hordaland på treffet. (Foto: KVB)
Denne T Ford-bussen blei bygd i 1919, og blei registrert som buss i 1920. (Foto: KVB)
Erling Tveit og Ole Jonny Dale. (Foto: KVB)
Plass til 6 + 6 passasjerar. (Foto: KVB)
Ratt av tre. (Foto: KVB)
Tre pedalar - ingen av dei er gass. (Foto: KVB)
Den gamle bussen har vore vist på fleire treff. (Foto: KVB)
Også denne volvoen frå 1984 er med på veterantreffet. (Foto: KVB)
Ein ekte Os-buss, Bedford frå 1950 innreidd av ARKA i 1951. (Foto: KVB)
1 av 12
Ein ekte Os-buss, Bedford frå 1950 innreidd av ARKA i 1951. (Foto: KVB)
– Bakseta er originale og gode å sitja i, seier Dale. (Foto: KVB)
Også klubba til nødutgangen er original. (Foto: KVB)
Det same er takluka. (Foto: KVB)
Bedfor '50 er ein av fem bussar frå Hordaland på treffet. (Foto: KVB)
Denne T Ford-bussen blei bygd i 1919, og blei registrert som buss i 1920. (Foto: KVB)
Erling Tveit og Ole Jonny Dale. (Foto: KVB)
Plass til 6 + 6 passasjerar. (Foto: KVB)
Ratt av tre. (Foto: KVB)
Tre pedalar - ingen av dei er gass. (Foto: KVB)
Den gamle bussen har vore vist på fleire treff. (Foto: KVB)
Også denne volvoen frå 1984 er med på veterantreffet. (Foto: KVB)

I morgon er det amcartreff i Os, i helga er det årstreff i Ulsteinvik for Rutebilhistorisk Forening.

– 5 av dei 7-8 køyrbare bussane vi har i lokallaget vårt deltar på treffet, tre av dei frå Os og to frå Åsane, fortel Ole Jonny Dale.

På kvelden 16. mai blei bussane gjort klare for avreise frå ARKA i Industrivegen, to av dei for eiga maskin, den eldste, ein T-Ford, blei tatt på hengar.

– Den er bygd i 1919 og var registrert som buss første gong i 1920. Når du passerer 30 km/t ristar det godt i heile bussen, så det er ikkje praktisk å køyra den til Ulsteinvik.

Tre pedalar - men gass på rattet

T-Ford-bussen har plass til 12 passasjerar, 6 på kvar benk baki kassen.

– Gassen er på rattet, så kan du jo tippa kva dei tre pedalane er til, seier Dale, før han svarer på sitt eige spørsmål.

– Det er éin pedal for revers, éin for brems og éin for framover. Trør du inn bremsen så er det bråstopp, mesteparten av bremsinga tar du ved å skifta frå andre- til førstegir. Det er berre to gir framover, i førstegir går ikkje bilen fortare enn 3-4 km/t.

Bussen blei funnen i ei myr i Fana for over 30 år sidan.

– Ein som heiter Lønningen, som var kontormann i Fana-Os-Milde, berga bussen, ein som heiter Fagerholt dreiv den fram til det den er i dag. Første gong den blei vist på treff var tidleg på 90-talet.

Ein ekte Os-buss frå 1950

Den nest eldste bussen som er med på treffet er ein Bedford frå 1950, bygd som buss nettopp på ARKA.

– Den blei seinare bygd om frå rutebuss til turbuss, og fekk blant anna desse vindauga i taket. Takluka er original, den var gamle Rasmussen (ARKA) og henta frå lageret då bussen blei restaurert.

Også treklubba som kunne brukast til å knusa ruta ved nød er original.

– Men dei einaste seta som er originale er baksetet. Her sit du godt, med armlene og alt.

Dale sin første

Den tredje bussen dei frå Os har med seg er ein Volvo frå 1984.

– Det er den første bussen eg køyrde. Det blei mange turar over Fanafjellet med denne for Fana-Os-Milde, seier Ole Jonny Dale før han og Erling Tveit sa seg nøgde med kveldens klargjeringinnsats og gjekk heim for å førebus seg for 17. maifeiring før pinsetur til Ulsteinvik.

I alt er det 10-12 rutebilentusiastar frå Os som i helga er på årstreffet. Dette er det 30. årstreffet i rekkja, neste år er det treff i Hønefoss.

Spennande? Vil du ha ukas høgdepunkt i innboksen?

Les meir om

Bli medlem du også!

Di støtte gir liv til lokalavisa vår.

  • Tilgang til alt innhald
  • Utan bindingstid
  • Fra 36 kr/uke
Se priser

Abonnementet blir fornya kvar måned. Du kan seia opp kor tid du vil, og blir då ikkje belasta for neste periode.