Botnahytta jubileumsmarsj 2019

Hand i hand ved Botnahytta

Runda av jubileet med rørande venskapssong på norsk og engelsk.

image
image
image
Av: Kjetil Vasby Bruarøy

Frå fredag til søndag blei 75-årsjubileet til naudlandinga og den vellykka redningsaksjonen som berga livet til seks kanadiarar frå 407-skvadronen i Royal Canadian Airforce markert i Os.

Om bord var Harvey Firestone, Ken Graha, George Grandy, George Deeth, Gordon Biddle og Maurice Neil. Alle kom seg trygt ut av Noreg etter knappe tre veker. Firestone er framleis i live.

Over 50 gjestar frå Canada og fleire familiemedlemmar av hjelparane frå Os, Samnanger og Austevoll, har deltatt i markeringa.

Sjå òg:
• Rustar opp fluktbåten «Snøgg»
Os Sogelag og Os kommune inviterer til markering
• Sånn var flukta: Historia og hjelparane - 75 år etter 
• Fredag: Følgde forfedrene si fluktrute i skog og på fjorden 
• Laurdag: Offisiell markering på Baggane på Haugland
• Laurdag: Tre av dei fire flukbåtane til kai i Os hamn

Over 300 på turmarsj til Botnahytta og «Little Canada»

Søndag var siste del av markeringa. Os Turlag og Samnanger Turlag leia marsj frå Øvredalen og Rolvsvåg.

– Det var eit fantastisk oppmøte! Rundt 160 personar møtte ved kvart avmarsjpunkt, vi blei over 300 turgåarar ved Botnahytta, seier Bjarne Øvredal frå Os Sogelag.

– Eg prøvde å seia nokre ord om Botnahytta, men det var så tett med folk at eg kanskje kunne ha spart meg for forsøket, legg han til og ler.

Flagget for 407-skvadronen, som blei presentert under markeringa på Haugland laurdag, blei gjeve i gåve frå Royal Canadian Airforce til Os Sogelag utanfor hytta.

Song venskapssong - hand i hand

Hjelparane og dei seks kanadiske soldatane heldt kontakten etter krigen. Både dei involverte og neste generasjon har deltatt i ulike markeringar, og reist og besøkt kvarandre. Men ikkje alle. Av dei over 50 som no besøkte Os er det berre 6-7 som har vore her før. Under middag i Oseana laurdag ettermiddag blei første-, andre- og tredje generasjon presenterte.  

Mange familiar er knytte saman av desse tre vekene det siste året under andre verdskrig. Fleire av talarane under markeringa på Haugland sette pris på korleis denne historia om heltebragd blir halden levande og fortalt til nye generasjonar.

Ordførar og kultursjef i Samnanger, og varaordførar i Os, var blant deltakarane. Turgåarane søndag sat spreidde og åt nista si, og fekk supplert nista med kringle. Jorunn Nytræ frå Os Turlag hadde bakt til over 300 personar!

Om Bjarne sin tale ikkje blei høyrd av så mange, blei det samstemt samling då songtekstane blei delte ut.

Mange stemte i på «Å, Vestland, Vestland».

– På «Auld Lang Syne» sto vi hand i hand og song både originalversjonen og den norske «Skal gamalt venskap kverva bort». Då var det ikkje mange auge som var tørre, seier Bjarne.

Det har vore nærmast skyfri himmel og svak vind i Os heile jubileumshelga. God planlegging og godt frammøte, både av tilreisande gjestar og innbyggarar i og rundt Os, gjorde 75-årsjubileet til ein serie av gode markeringar.

– Etter turmarsjen søndag hadde vi ei samling med gjestane frå Canada. Det var nesten halleluja-stemning. Dei fortel at markeringa og opphaldet blei langt over det dei hadde venta seg. Det har kravd ein del planlegging og innsats, men alle vi involverte har fått rikeleg med løn for strevet.

Flukta i september-oktober 1944:
26. september: Naudlandinga. Marsj til Bjørnatrynet, rotur i oselvarar via Øyane til skjul i eit sommarhus i Sørstrøno. Eigd av ein tyskar (!).
1. oktober: Med Einar Evensen si snekke til Lønningdal, til fots via Øvredal til Botnahytta på Botnane nordaust for Gråfjellet.
9. oktober: Marsj frå Botnahytta til Lønningdal.
10.oktober: Avreise frå Lønningdal med MS «Snøgg» til Ospøy i Austevoll.
13. oktober: Avreise frå Ospøy til Shetland med Shetlands-Larsen og «Vigra», søsterskipet til KNM «Hitra», som i dag er museumsskip. 
Les meir om flukta i denne minneteksten: Historia og hjelparane - 75 år etter  

Sjå òg:
• Botnahytta er berga - førebels 

Fleire saker