Her er nokre av dei største av dei mange beinrestane frå Storum som Naturhistorisk museum no har til tørk. (Foto: Liselotte Takken Beijersbergen)

Uviss framtid for Storum-kvalen

Museet skal opna i oktober. Kva som skjer med beinrestane som blei funne i Os i 2015 er ikkje bestemt.

image
image
image
image
image
Av: Kjetil Vasby Bruarøy

Torsdag 22. oktober, i samband med utviding av fv 158 Lepsøyvegen, fann maskinførar Kåre Odland frå Vestafjell nokre beinrestar på Storum. Dei viste seg å stamma frå ein fleire tusen år gamal grønlandskval.

Så følgde ti dagar med byggestopp og langsam graving, overvåka av biolog og geolog, professorar og studentar.

– Beinrestane er daterte. I kalenderår er dei nesten 14.000 år gamle, fortel Anne Karin Hufthammer.

Hufthammer er førsteamanuensis i naturhistorisk avdeling ved UiB, og har følgt kvalen sidan han vart avdekt på Storum.

I ei tid då Storum var ei øy

Korleis kan ein kval stranda 32 meter over havskorpa? Kart som viser marin grense for cirka 8500 år sidan viser at Søre Øyane, Skeie og Os var under vatn,

Ulvenvatnet var sjøvatn og delar av Storum var under sjøen. Storum var framleis ei øy fleire tusen år etter at kvalen stranda der.

Sjå 8500 år gamal marin grense i Os i kart i bildeserien over.

Til tørk i Bergen

Beinrestane blei tatt med til Universitetet i Bergen, for datering og mogleg montering av utstilling i Naturhistorisk museum, som har vore stengt for rehabilitering sidan 2010.

Museet skal opna i oktober i år.

Les òg: På innsiden av Naturhistorisk museum (uib.no, april 2017)

Får ikkje plass til kvalen frå Os

Ved nyopninga av Naturhistorisk museum hadde Hufthammer ein plan om at Storum-kvalen skulle få sin standsmessige plass.

– Vi håper, og har ein plan om, at skjelettet skal få sin plass i kvalsalen som eit av skjeletta i utstillinga der. Bakre del av kroppen er borte, men vi håper å kunna  erstatta dei manglande beina med stenger for å illustrera korleis den har sett ut, sa Hufthammer til Midtsiden i januar 2016.

No er det klart at det likevel ikkje blir plass til kvalen.

– Den skal dessverre ikkje opp i utstillinga. Det er synd, men det er rett og slett ikkje plass til den.

– Det blir ganske stor endring på ein del av utstillingane, men kval-utstillinga vår blir ganske lik som den var, og det er ikkje plass til fleire store kvalar.

Saknar spesielt éin del av hovudet

– Kva skjer vidare med beinrestane?

– Dei blir liggande her, men kan bli utstilte om vi ein gong skal ha ei temautstilling eller liknande.

– Kan restane blir flytta til eit anna museum?

– Det kunne kanskje blitt aktuelt. Men det er ein del å gjera med den før den kan stillast ut som ein komplett kval. Vi har hovudet, heldigvis, men manglar bakparten.

– Er du nøgd med utgravinga på Storum, eller skulle de hatt lengre tid enn ti dagar?

– Kvalar har veldige fint mellomøyre. Det blir kalla bulla, og ser omtrent ut som ein konkylie. Eg synest det er synd at vi ikkje fann denne, når vi først fann så mykje av hovudet.

– Er restane behandla på nokon måte?

– Nei. Det er heller ikkje naudsynt med så godt konserverte restar som desse er. At dei er lagra i rett temperatur er viktigast.

Fleire saker

  • Det vart høne i år òg ...

    19. april 2019

    Trass i lite snø vart det påskehøne - for niande året på rad - for familien Holdhus/ Vevle.

  • Påskeprat med Tove

    19. april 2019

    Fem kjappe spørsmål med Tove Tvedt Skarstein.

  • Maritas verd

    19. april 2019

    Marita Moe Sandven vart saman med Ole Amund Gjersvik headhunta til å spela under Festillene i Bergen - det er berre eitt av fleire prosjekt ho...

  • Undersøkte ulykkesstaden i natt

    19. april 2019

    Statens vegvesen og krimteknisk kopla inn grunna alvorlegheitsgraden av MC-ulykka i Industrivegen.

  • MC-ulykke i Industrivegen

    18. april 2019

    OPPDATERT: Motorsyklist henta av luftambulanse - skal ha køyrt inn i lyktestolpe.

  • Påskeprat med Eirik

    18. april 2019

    Fem kjappe spørsmål med Eirik Søfteland

  • Møkka tok straumen til 700

    18. april 2019

    Ein uheldig bonde på Bø kortslutta straumnettet - brannvesenet rykte ut og tok seg av vaskinga.

  • 700 utan straum i Os

    18. april 2019

    OPPDATERT: Klokka 12.30: Straumen tilbake for dei fleste - 57 kundar framleis utan straum. BKK melder om «driftsforstyrrelse»