Nils-Anders Nøttseter (MDG) fekk opposisjonen med seg på å krevja lovlegkontroll av Terje Søviknes (Frp) si hastesak. (Foto: Kjetil Vasby Bruarøy)
Nils-Anders Nøttseter (MDG) fekk opposisjonen med seg på å krevja lovlegkontroll av Terje Søviknes (Frp) si hastesak. (Foto: Kjetil Vasby Bruarøy)

Fylkesmannen: E39-vedtaket var lovleg

Opposisjonen reagerte på hastesak om statleg plan for E39 Stord-Os i Os sitt nest siste kommunestyremøte.

Kjetil Vasby Bruarøy
26. november 2019 - 11:48

Kommunal- og moderniseringsdepartementet vedtok den 05.09.2019 statleg kommunedelplan for E39 Stord-Os1 alternativ F, jf. plan- og bygningslova § 6-4.

I kommunestyremøtet tysdag 24. september var det lagt til ei hastesak lagt fram til drøfting. I løpet av drøftinga kom posisjonen (Frp og Høgre) med følgjande framlegg til vedtak: 

«Os kommunestyre ynskjer statleg detaljreguleringsplan for E39 Os-Stord då prosjektet strekkjer seg over fire kommunar. Samordna planprosess og handsaming på tvers av kommunegrenser vert etter Os kommune sitt syn best ivareteken av ein statleg detaljreguleringsplanprosess. Os kommunestyre gjev rådmannen fullmakt til å senda over høyringsbrev etter mal av brevet frå Tysnes kommune datert 16.09.19. Det skal gå fram av brevet at Os kommune har vore nøgd med den lokale medverknadsprosessen i høve arbeidet med vedteken kommunedelplan for E39 Os-Stord, ref. ilandføring av bru i Søre Øyane og lang tunnel til Moberg.»

• Les sakspapira på oskommune.no

Opposisjonen reagerte på at denne kom til behandling som hastesak, og ville utsetja saka så den blei behandla av Bjørnafjorden kommunestyre, ikkje Os.

– Denne har ikkje vore oppe i formannskapet eller i fellesnemnda. Gjer vi det vi seier? Lyttar vi med respekt? Er vi i ferd med å fatta eit vedtak på bakgrunn av ein pressekonferanse? spurde Gisle Hesjedal (Ap) etter at Søviknes hadde forklart om bakgrunnen og eit brev der Tysnes kommune hadde ytra ønskje om statleg plan.

Jakob Enerhaug (KrF) meinte saka bar preg av hastverk, at det var tydeleg at nokon var på veg ut av posisjon, og at han hadde håpa at dei ikkje ville nytta makta si på denne måten. Nils-Anders Nøttseter (MDG) påpeikte at det er så godt som inga utgreiing om konsekvens for E39 Stord-Os forbi Kuventræ, som er tett utbygd med bustadar og barnehagar.

– Denne detaljreguleringa er det viktig at vi tar lokalt.

Gustav Bahus (Frp) meinte Os i stor grad har blitt høyrd så langt i Hordfast-prosjektet, partikollega Leiv Gunnar Heggland påpeikte at den aktuelle traseen strekk seg over fire kommunar, og at det derfor er naturleg at Staten tar seg av planlegginga.

– Kommunane sør for oss er skuffa over haldningane våre, og det er nok folk i andre landsdelar som ler av oss. Vi bør seia ja til statleg plan for å sikra godt koordinert framdrift. Prosjektet vil bety mykje for både dei og oss, og vi i Os bør bruka tida til å gjera det beste ut av prosjektet. Korleis kan vi få glede av at Halhjemsvegen ikkje får ferjetrafikk? Kva kan vi bruka massane til? Kva kan ny bruk av Halhjem ferjekai bli?

Votering ved namneopprop

Det blei votert ved namneopprop, noko Søviknes sa han ikkje hadde vore med i løpet av sine nesten 20 år som ordførar, men som skjedde mens han var statsråd i ei anna sak om E39 Stord-Os. Nøttseter sa til Midtsiden etter møtet at han ba om dette for at kvar enkelt sitt namn i denne viktige saka skulle lesast opp høgt på direktesendt video frå møtet.

Statleg løysning fekk 19 røyster (14 FrP, 4 H, 1 uavh/Thorstein Skårnes), kommunal løysing fekk 16 røyster (7 AP, 1 V, 2 MDG, 2 KRF, 2 TVS, SP).

Ba om lovlegkontroll

Kommunestyrerepresentantane Nils-Anders Nøttseter (MDG), Helge Steinum (Ap), Jakob Enerhaug (KrF), Siren Tømmerbakke (Ap), Astrid Dale (V) og Terje Sperrevik (TvS) fremja krav om lovlegkontroll.

Representantane stilte spørsmål ved om saka er gjennomført på lovleg vis, og om saksframlegget har vore forsvarleg utgreidd. Kravsstillarane viser til at saka vart sendt ut til kommunestyremedlemmene som ei hastesak, etter den ordinære innkallinga, og som drøftingssak utan innstilling til vedtak.

Kravsstillarane meiner at saksframlegget manglar analyse og vurdering av konsekvensar, og dei viser til at det ikkje er nemnt at Statens vegvesen tilrår kommunal detaljregulering.2 Ordførar skal også ha stadfesta i kommunestyremøtet at kommunen ikkje hadde nokon frist for å kome med fråsegn, og at denne saka var fremja som ei hastesak basert på utsegner frå ein pressekonferanse, utan nokon formell førespurnad frå departementet til kommunen.

Slik kravsstillarane ser det, er saka eit forsøk på å tvinge gjennom ei fråsegn på uforsvarleg grunnlag, før kontinuering av nytt kommunestyre.

Fylkesmannen: Avgjerda er lovleg

I brev til Os kommune datert 15. november skriv Fylkesmannen i Vestland at Os kommunestyre si avgjerd i sak 77/2019 den 24.09.2019 er lovleg.

• Fylkesmannen legg til grunn at fristen på sju dagar i møtereglementet skal reknast på same måte som fristane i domstollova, slik vanleg offentleg praksis er (...) i denne saka må saksdokumenta i sak 77/2019 reknast som mottekne av kommunestyremedlemmene den 20.09.2019, altså fem dagar før møtet. Dette er i strid med hovudregelen i lokalt reglement. Konsekvensane av brot på møtereglemenet og fristen for utsending av innkalling er ikkje regulert i reglementet sjølv, og heller ikkje i kommunelova. Ordlyden «til vanleg» i reglementet § 3 kan for så vidt indikere at sju-dagarsfristen ikkje er absolutt, og at det er høve til seinare utsending om ikkje kommunestyret motset seg dette. Utsendinga må likevel innfri minstekravet om «høvelig varsel» i kommunelova § 32 nr. 2.

• Rådmannen sitt ansvar for saksutgreiing følgjer av kommunelova § 23 nr. 2. Ansvaret inneber å «påse» at alle saker som blir framlagt for folkevalde organ, er forsvarleg utgreidde før avgjerd, jf. tilsvarande forvaltningslova § 17. Ansvaret omfattar ikkje kontroll av politiske standpunkt. Slik vi ser det, inneheld § 2 i reglementet ikkje noko absolutt påbod om innstilling, sjølv om dette er hovudregelen. Det er derfor ikkje ulovleg at sak 77/2019 vart framlagt utan innstilling, korkje frå rådmannen eller ordføraren.

– Etter dette konkluderer vi med at kommunestyret si avgjerd i sak 77/2019 er lovleg. Det er ikkje klagerett på denne avgjerda, skriv Fylkesmannen.

• Les heile brevet på oskommune.no