Bitcoin-fabrikken er ein av to leigetakarar i denne hallen i Hegglandsdalen. (Foto: Kjetil Osablod Grønvigh)

Støy frå bitcoinfabrikk

«Pengetrøbbel» i Dalen: Fekk krav om støyreduserande tiltak etter måling.

Av: Kjetil Osablod Grønvigh

I september fekk byggesaksavdelinga i Os kommune ei bekymringsmelding frå naboar til ei industritomt i Hegglandsdalen.

Det vart hevda at det vart drive utvinning av bitcoin i eit industribygg, og at dette medførte betydeleg støy for naboane.

Gale i Dale

Bitcoin er eit globalt system for å flytta på verdiar.

Bitcoin vert laga i dataprogram, og valutaen finst ikkje fysisk. Den er ikkje regulert av ei statsmakt eller ein sentralbank, og den vert overført anonymt via nettet. 

Å laga Bitcoin vert kalla «mining», og dette krev kraftige datamaskiner. Kraftige datamaskiner som krev mykje straum og genererer mykje varme. Viftene som kjøler ned datamaskinene lager støy. 

I Dale har firmaet Kryptovault si storsatsing av utvinning av bitcoin ikkje gått knirkefritt.

Det som skulle skapa 40 nye arbeidsplassar i dei gamle lokale til Dale Fabrikker, har til no skapt sterke reaksjonar frå naboar, ein bombetrugsel og, seinast, eit pålegg frå kommuneoverlegen i Vaksdal om å redusera støynivået. 

Ifølgje BT.no vurderer no Kryptovault å trekka seg ut av Dale, og ordførar i Vaksdal, Eirik Haga (Ap), karakteriserer etableringa av bitcoinfabrikken som ei tragedie for naboane. 

Dukka opp i postlistene

I september dukka saka opp i postlistene til Os kommune.

I eit brev frå Os kommune til firmaet Kolskogheiane 19 AS, skriv Os kommune at dei har motteke ei bekymringsmelding knytt til plan- og bygningslova. Meldar har opplyst at det vert drive utvinning av bitcoin i eit industribygg på denne eigedomen, og at dette mellom anna medfører betydleg med støy.

Det går vidare fram i brevet frå Os kommune at sjølv om hallen er godkjent som industribygg, kan ei brukarendring vera søknadspliktig. Dette gjeld mellom anna der omlegginga medfører fare eller særlege ulemper, som støy. 

Kolskogheiane 19 AS vart i same brevet beden om å senda inn søknad om bruksendring, og sjå etter om det var naudsynt med ei konsekvensutgreiing i samband med søknaden.

Idyllen er broten

I same perioden vart Midtsiden kontakta av naboar til industrifeltet i Hegglandsdalen. 

Naboane ønskjer å vera anonyme i denne saka, og understreker at de ikkje er imot industri, men stiller store spørsmål ved kva føringane for eit industriområde skal vera.

– Nokre av oss har budd her i fleire tiår, og no er idyllen broten.

– I sommar var det så mykje støy frå næringsbygget at det ikkje var råd å sitja ute. Det har vore industri her i fleire år, men denne ekstra støyen starta no i sommar, fortel dei til Midtsiden.

– Det er faktisk verst om natta, då er det eit lydnivå som gjer det vanskeleg å sova.

Midtsiden får sjølv høyra eit lydopptak som er gjort ein sein kveld i sommar.

Dette har dei gjort fleire gonger, samstundes som dei har målt lydnivået med ein eigen desibelmålar. Opptaket fortel tydeleg om eit eller anna som går for full maskin i ei elles stille natt.

Dei berørte naboane i Hegglandsvegen tok sjølv kontakt med kommuneoverlegen i Os, Jon Vangdal Aamaas for å få hjelp i saka.

Han tok vidare kontakt med Helsevernetaten i Bergen for å få gjennomført lydmålingar på staden. 

Huseigar tok kontakt

Kort tid etter at Os kommune hadde sendt brev til eigar av næringsbygget, fekk dei svar.

Der kjem det fram at det er to leigetakarar i bygget; Vestafjell og eit eit firma med namn Bchains AS.

I bedriftsregisteret Proff.no står det at Bchains AS har besøksadresse på Lepsøy, og vart starta i 2016. Firmaet er registrert å driva med produksjon av datamaskiner og tilleggsutstyr.

Huseigar skriv vidare i merknaden til Os kommune at dei har fått opplyst av leigetakaren at drifta er i samsvar til gjeldande godkjenning for bygg og eigedom. Huseigar skriv òg at dei nyleg var på synfaring i bygget, og at det var ingen aktivitet av betydning hos nokre av leigetakarane. Avslutningsvis skriv huseigar at om det er noko med drifta til dei to selskapa som kommunen meiner er i strid med med godkjenninga, må dette takast med dei. 

Kva no?

Midtsiden har ikkje lykkast i å nå eigar av Bchains AS. Etter brevutvekslinga tidlegare i haust vart det litt stille i saka - bokstavleg talt. 

Fleire Midtsiden var i kontakt med, kunne fortelja at dei hadde høyrt at bitcoin-utvinninga i Hegglandsdalen var avslutta, og støynivået no hadde gått ned til «normalt» nivå i industriområdet. 

Men 29. november dukkar det opp eit brev frå kommunens jurist til Bchains AS, kor Os kommune ber firmaet dokumentera innhaldet i bekymringsmeldinga.

Os kommune skriv vidare at dei ber om å bli orientert om drifta med å utvinna bitcoin er avvikla.

Midtsiden var sjølv i kontakt med talspersonen for dei berørte naboane i går kveld, og dei kunne melda at no var støyen tilbake. Ifølgje talspersonen vart det nyleg målt eit støynivå på  70 desibel -inne i huset. 

Kommunelegen svarar

Midtsiden fekk tysdag svar frå kommuneoverlege Jon Vangdal Aamaas om kor saka ligg.

Vangdal Aamaas skriv i ein epost at dei har hatt ei synfaring på den nemnde adressa i Hegglandsdalen. Utifrå dette vart det stilt krav om gjennomføring av støymåling. Denne vart utførd av Brekke & Strand Akustikk. 

Følgjande konklusjon kom frå Brekke & Strand: 

«Brekke & Strand Akustikk har på oppdrag fra Bchains AS utført vurdering av støynivå fra produksjonsanlegg på adresse Hegglandsdalsvegen, Os.

Bygningen inneholder en datahall der det utvinnes Bitcoins. Støykilde er lyd fra bygningen der det foregår dataprosessering.

Det er utført orienterende målinger av lydnivå i selve datahallen og utendørs i området rundt datahallen. Orienterende måleresultater benyttes som underlag til å vurdere sikkerheten i beregningene.

Beregnet lydnivå ved nærmeste bolig overskrider aktuelle grenseverdier.

Som avbøtende tiltak er vår vurdering at det bør bygges en lydfelle på ventilasjonsåpning i fasade mot nordvest.»

Vangdal Aamaas skriv vidare til Midtsiden at status i saka er dei ventar på ei tilbakemelding på om drifta i bygget vil halda fram eller ikkje.

– Om drifta skal halda fram, må vi ha dokumentert at avbøtande støytiltak er gjennomført, og at støyen vil vera under grenseverdi uansett utetemperatur. (når det er kaldt kan det støya mindre). 

– Vi var litt avventande i ein periode der det ikkje var drift i bygget. No kan det sjå ut som at drifta er starta opp att, men me ventar altså no på ei tilbakemelding frå leigetakar, avsluttar kommuneoverlegen.

 

Fleire saker