Arne Halhjem og Kåre Lunde med nokre av dei første, leveringsklare flatøstersane frå anlegget i Storestraumen på Innerøya. (Foto: Kjetil Vasby Bruarøy)
Arne Halhjem og Kåre Lunde med nokre av dei første, leveringsklare flatøstersane frå anlegget i Storestraumen på Innerøya. (Foto: Kjetil Vasby Bruarøy)

Arne og Kåre sin første østersleveranse

Etter år med testing og prøvetaking har Arne Halhjem og Kåre Lunde endeleg fått leveringsgodkjenning.

Kjetil Vasby Bruarøy
26. desember 2016 - 10:58

Arne Halhjem og Kåre Lunde, som med Storestraumen Østers AS i 2010 kjøpte anlegget på Innerøya, fekk i slutten av november si første leveringsgodkjenning av østers frå anlegget.

– Det har vore mykje jobb og grundig og ganske omfattande prøvetaking, men alle resultat har vore gode og det er veldig kjekt at vi no har fått det i gang, seier dei to kameratane.

Dei takkar samtidig alle venane som har vore på dugnad på anlegget, der det både har vore rydding av skog, reinsking av liner, oppgradering av kai og bygningar og sluse.

• Les òg: Østers-kameratane

– Vi køyrer to dugnadsøkter kvar vår og to om hausten. Dei vi har invitert har vore veldig positive og arbeidsvillige, rundt 15 har stilt opp og det har vore nokre effektive og gode økter.

Omfattande og vellykka prøvetaking

Før første leveringsgodkjenning var i boks har det vore sendt ulike prøvar av vatnog skjel til ulike institusjonar.

I ein periode på 12 månadar blei det sendt 15 østers i månaden til Nifes i Bergen (Nasjonalt institutt for Ernærings- og Sjømatforskning).

Seinare blei det sendt 2 x 15 østers i veka, i to veker, til NMBU Veterinærhøgskolen. Dessutan har naturlegvis Mattilsynet vore på besøk nokre gongar.

– Det har vore undersøk alt frå e. coli til tungmetall, og prøvane har vore stabilt gode. I alle instansar har vi opplevd å få god hjelp og ein fin dialog.

Første leveranse på 15 år

Sidan 1880-talet har det vore levert europeisk flatøsters frå pøylo på Innerøya, men etter at Magnus Røttingen, som dreiv anlegget frå 1950- til slutten av 90-talet, i 2002 gjekk bort, har det ikkje vore leveransar frå anlegget.

– Den førre leveransen var truleg då Magnus i innspelinga av dokumentarfilmen «Å seile sin egen sjø» (2002) selte østers til Kakki (Karsten Austevoll), seier Arne Halhjem.

I 2004 fekk Inderøens Østersanlegg AS konsesjon for vidare drift, men det blei ikkje gjort noko med anlegget før osingane Arne Halhjem og Kåre Lunde kjøpte anlegget i 2010.

Eigedomen er på 1,2 mål, har tre eldre bygningar og tinglyst rett til å disponera 100 mål av Innerpollen og 10 mål av Ytterpollen (utanfor slusa).

– Sidan vi har litt eigedom begge to var det nok fleire som trudde at vi skulle satsa på fritidseigedom her. Men vi hadde heile tida lyst å få anlegget i drift igjen, seier Kåre.

Kan levera 500.000 østers

Den europeiske flatøstersen (Ostrea edulis L.) finnest naturleg i Svartehavet, Middelhavet og langs dei europeiske kystane nord til Nordland i Noreg.

Då Halhjem og Lunde kjøpte eigedomen overtok dei òg konsesjonen på 500.000 østers i året.

Førebels ser ikkje dei nye eigarane ut som om dei har full så store ambisjonar.

– Sjølv om det er litt jobb, så er dette hobby for oss. Vi er ikkje så opptatt av volum, men at det er drift i anlegget.

Kor mykje volum det kan bli er avhengig av både etterspurnad og kva mengder som er fornuftig å ta ut.

– Frå yngel til leveringsklar storleik tar cirka 3,5 år. Sjølv om det var ein dårleg sommar i år har det vore god temperatur og fin mengde yngel i år. Det har det i grunnen vore kvart år etter at vi for fem år sidan byrja å stenga slusa om sommaren.

Det er fleire store østers i anlegget, og den største dei har funne til no var 299 gram.

– Det er òg ei god bestand av østers frå 40 til 60 gram. I løpet av 2017 vil nok desse passera 60-70 gram, og 70 til 110 gram er ein populær storleik hos kundane, fortel Arne og Kåre, som ikkje leverer direkte til sluttbrukar, men på bestilling til mottak som Lerøy Alfheim AS på Bontelabo i Bergen.