OHARA-inngangen på Moberg går vidare 700 meter til 3600 kvm stor fjellhall, og 900 meter ned til Tellevika. (Foto: Kjetil Osablod Grønvigh)

Kloakken din blir stadig dyrare å reinsa

Ferdig neste år: Prisen på OHARA har på tre år auka frå 240 til 470 millionar kroner.

Av: Kjetil Osablod Grønvigh

Os hovudavlaupsreinseanlegg, OHARA, er det største byggeprosjektet i Os kommune nokosinne. Sjølve reinseanlegget blir liggande i ein hall på 180 x 20 meter i fjellet under Moberg. Frå Moberg går turen ned til «reinsehallen» i ein 700 meter lang tunell. Frå Tellevika, nesten ved havnivå, er det drive ein 900 meter lang tunell opp til den same fjellhallen. I tillegg er det ei sjakt opp til luftehol på Liafjellet.

OHARA skal vera ferdig og klar for prøvedrift i 2019.

Bygging av Os hovudreinseanlegg, OHARA, var med kalkyle på 240 millionar kroner kommunen sitt dyraste prosjekt då det blei vedtatt. I 2015 var det byggestart, sidan har prisen auka.

I samband med handsaminga av 2. tertialrapport i formannskapet i oktober i fjor, auka budsjettet frå 371 millionar kroner til 430 millionar kroner, ei auke på 59 millionar.

I 2017 var kritikken krass og forklaringa frå administrasjonen grundig.

• Les òg: – Ikkje greitt og Slik svarer administrasjonen

Då 2. tertialrapport 2018 i går var oppe i formannskapet, var ny auke frå 430 til 470 millionar kroner, tema for diskusjon.

– Korleis er det mogleg?

Sjølv om administrasjonen i fjor forklarte korleis marknaden styrer prisen inn i budsjettauke på prosjektet, var det fleire politikarar som i går ikkje ville at «budsjettjusteringa» på nye 40 millionar kroner skulle gli stille forbi.

Nils-Anders Nøttseter (MDG) var raskt oppe med handa då saka kom på bordet.

– Kor stor uvisse kan vi rekna med etter ein anbodsprosess? Ligg det fleire overraskingar på lur? Kor skal dette enda? spurde Nøttseter.

Rådmann Christian F. Fotland svarte.

– Ja, det er mykje pengar, men vi sit likevel med ansvaret. Årsaka er prisendringar i marknaden. Spørsmål om kor stor risiko vi kan rekna med etter anbodsprosessar er vanskeleg å svara på.

4-5 år med høge rekningar til innbyggarane

Prisen på reinsing av avlaupet er det innbyggarane som må betala. Med auka pris på anlegget, blir rekningane langt høgare enn før.

– Prisane blir justerte opp i 2020-2021, frå då kan innbyggarane venta 4-5 år med høge prisar på vatn og avlaup. Så vil dei gå meir tilbake til normalen, sa rådmannen.

«Imaginær luft»

Venstre var saman med KrF einaste parti som stemte mot flytting av anlegget frå Kuhnle og inn i fjellet. Første kalkyle før flytting i fjell var 120 millionar kroner.

Glenn Erik Haugland (V) ville ikkje ta opp igjen gamle disputtar, men meinte nokon må ta ansvar.

– Imaginær luft i 2012 er årsaka til at vi i dag sit her med desse tala, men det nyttar ikkje å diskutera tidlegare usemje om bygging i fjell. Vi som folkevalde politikarar må ta ansvar for situasjonen vi no har hamna i, sa Haugland, og såg ut til å retta kommentaren til ordførar Terje Søviknes (Frp) i forkant av komande behandling av rapporten i kommunestyret.

Søviknes seier teknologien var kjent då dei gjekk inn i prosjektet, men at geologien var ukjent.

– I Os Inspirerer-statuttane står det at vi skal halda hovudgrepet i prosjekta våre, og vi skal gjera det vi seier.  Dette er ei stor overskriding, og vi skal ikkje driva på denne måten som er tilfelle no, svarte Søviknes, eit svar Haugland såg ut til å vera nøgd med.

Han kunne og gleda Haugland med at Os kommune, med OHARA, no er i ferd med å levera på miljø.

– Til samanlikning er det mange kommunar som ikkje er i gang med sine naudsynte oppgraderingar av avlaupsreinseanlegg, og står i fare for å bli bøtelagd, slik vi i vår tid gjorde.

Fleire saker